Konjenital Kalp Hastalıkları

Doğumsal kalp hastalıkları, anne karnında oluşur ve yenidoğan kalbinde bir hastalık ile dünyaya gelir. Kalp hastalıklarının anne karnında oluşması, oldukça sık görülen bir durumdur.. Bu problemler; gebelik sırasında annenin sigara ve alkol kullanması, gebelik döneminde yanlış ilaç kullanımı, gebelik şekerinin kontrol altında tutulmaması, düşük doğum kilosu, anne yaşı, anne adayının enfeksiyona maruz kalması gibi faktörlerdir. Bu nedenle annede gebelik takibinin özenli bir şekilde uygulanmasının yanı sıra annenin sağlığının korunması, var olan hastalıklarının kontrol altına tutulması sigara ve alkol gibi bebeğe zarar veren alışkanlıklardan uzaklaşılması gerekmektedir. Annenin beslenmesine dikkat etmesi ,fiziksel travmaya maruz kalmaması, uygunsuz doğum kontrol yöntemlerinin uygulanmaması, gebelikte gereksiz ilaç kullanılmaması gereklidir.

Konjenital Kalp Hastalıklarının Belirtileri Nelerdir ?

Konjenital kalp hastalıkları, genellikle gebelik dönemindeki kontrollerde fark edilir. Anne karnındaki bebeğin, kalp atışları, ultrason görüntüleri kalpteki hastalığın teşhisinin konulmasında büyük rol oynar. Kalp hastalıkları doğumdan sonra bebeklerde ortaya çıkan belirtiler sayesinde de anlaşılabilir.

Bu sebeple özellikle yeni doğan bebeklerin bütün sağlık taramalarının dikkatli ve ayrıntılı bir şekilde yapılması gerekmektedir. Bazı durumlarda çocukluk hatta ergenlik dönemine kadar fark edilmeyen kalp hastalıkları da bulunabilmektedir. Konjenital kalp hastalıklarının başlıca belirtileri şu şekilde sıralanabilmektedir;

• Yenidoğan emerken yorulması, emememesi
• Sık sık solunum yolu enfeksiyonlarına maruz kalma
• Doğum kilosunun düşük olması
• Apgar sendromunun görülmesi
• Aşırı terleme
• Kilo alımı ve gelişmede dengesizlik
• Morarma
• Okul performansının düşük olması
• Egzersiz kapasitesinin yetersiz olması

Belirtilerin ortaya çıkma zamanı hastalığın teşhisi ve tedavi aşamasında oldukça önemlidir. Teşhis sürecinde nabız hızı ve dolgunluğu ile kan basıncının değerlendirilmesi ve ayrıntılı bir karın muayenesi yapılmaktadır.

Fetal Ekokardiyografi

Fetal ekokardiyografi yöntemi bebeğin anne karnında kalbini görebilme imkanı sağlar ve bu sayede anne karnındaki bebeklerde kalp hastalığı tanısı koymak mümkün olmaktadır. Kalbin gelişmiş ultrason cihazlarıyla ile incelenmesi temeline dayanır. Fetal ekokardiyografinin uygulanma şekli ise hasta yatağına, sırtüstü yatan annenin karın bölgesine jel sürülüp cihaz aracılığı ile bebeğin kalbinin görüntülenmesi sağlanır.

- Fetal ekokardiyografi işlemi ne zaman yaptırılmalıdır? Gebeliğin 18-22 haftaları Fetal uygulaması için en doğru zaman aralığıdır. Bağdokusu hastalıkları ve ritim bozuklukları saptandığında bu işlemin hamileliğin 2. ve 3. trimester dönemlerinde de yapılması önemlidir.

Gebelikte kalp hastalığı tanısı konulduğu takdirde;

• Ağır kalp hastalığı olan bebekler örneğin kalbin sol karıncığının gelişmediği “hipoplastik sol kalp sendromunda” olduğu gibi doğumdan sonra da yapılacak çok fazla müdahale olmadığı hastalıklar için ailenin de isteği ile tıbbi gebelik sonlandırması mümkün olabilir.
• Küçük ve önemsiz kalp delikleri, hafif damar darlıklarının varlığında ise doğuma kadar bu deliklerin kapanabileceği, damar darlığının bebeğe zarar vermeyeceği ifade edilip ailenin endişeleri giderilebilir.
• Ancak bazı kalp hastalıklarında doğum sonrası birden çok anjiografik ve cerrahi girişimler uygulamak gerekebilir, bu riskler aileye anlatılarak hamileliğin sonlandırılıp sonlandırılmamasına karar verilebilir.

 Fetal ekokardiyografik değerlendirme özellikle anne karnında tanı konulan ağır kalp hastalıkları önceden tespiti noktasında son derece önemlidir. Bu bebeklerin gerekli girişimlerin yapılabileceği merkezlerde doğması, acil uygulanacak tedavi ve yoğun bakım koşullarının sağlanması bebeklerin karşılaşabileceği önemli sorunları önler.

İnvaziv elektrofizyoloji Elektrofizyolojik çalışma (EPS) Nedir?

Elektrofizyolojik çalışma (EFÇ veya EPS) kalp, ritim bozukluklarının ve iletim sorunlarının kesin tanısını koymak için yapılan girişimsel bir testtir. Kalp elektrik akımları ile çalışan bir organdır. Kalbin içerisine kateter adı verilen ince tüpler iletilerek kalbin elektrik sisteminin incelenmesine elektrofizyolojik çalışma (EPS) adı verilir.

İnce tüpler kalbe toplardamar aracılığı ile iletilmektedir. İnce tüplerin ucundaki iletken metaller sayesinde cihaza bağlanır ve kalbin bulunduğu yerdeki iletimini kaydetmemizi sağlar. Bu uygulama ile kalbin çeşitli bölümlerine ulaşarak daha fazla alandan kayıtlar alınmaktadır. Bu bölümler, karıncık, kulakçık, sinüs düğümü gibi bölümlerdir. Kalbin yavaş çalışması, kalbin düzensiz çalışması, kalbin hızlı çalışması gibi durumlarda EPS yöntemi uygulanabilmektedir.

Kateter adı verilen ince tüplerin kalp içindeki pozisyonunu izlemek için işlem X ışınları ile çalışılarak yapılır. Kasık bölgesini uyuşturmak için lokal anestezi yapılır. Kateterlerin damar ve kalp içindeki hareketi fluoroskopi (angio) cihazı ile incelenir. Bu sayede kalbin iletim sistemini değerlendirecek ölçümler yapılır. Ağrısız bir işlemdir. İşleme göre yaklaşık 20-30 dakika süren bir işlemdir. Bazı durumlarda bu süre 2-3 saate ulaşabilmektedir.